SERVET-İ FÜNUN EDEBİYATININ ÖNEMLİ YAZARLARI VE ŞAİRLERİ

Ana Sayfa » LYS EDEBİYAT » SERVET-İ FÜNUN EDEBİYATININ ÖNEMLİ YAZARLARI VE ŞAİRLERİ
Sitemize 16 Ağustos 2014 tarihinde eklenmiş ve 180 views kişi tarafından ziyaret edilmiş.

TEVFİK FİKRET (1867-1915)

Gençlik döneminde Divan edebiyatının etkisiyle şiirler yazan Tevfik Fikret, Servet-i Fünun döneminde, bireysel duyarlıkların ozanıdır. Ancak, bu dönemdeki kimi şiirlerinde bile(Balıkçılar, Hasta Çocuk, Ramazan Sadakası…) geleceğin  "toplumcu-yenilikçi"  Tevfik Fikret'ini müjdeleyen söyleyişler görülür.  Tevfik Fikret'e edebiyatımızdaki asıl yerini kazandıran dönem ise, Servet-i Fünun'un kapatılışından sonra yenilikçi, toplumcu, mücadeleci bir ozan olarak ürünler verdiği dönemdir. Bu dönem şiirlerinde, "özgürlük, insanlık, yurt ve ulus sevgisi, uygarlık, ilerleme özlemi" geniş yer tutar: Sabah Olursa, Tarih-i Kadim, Millet Şarkısı,  Rubab'ın  Cevabı,  Han-ı  Yağma…  Fikret; baskıya, zulme karşı çıkan, "hak bellediği yolda yalnız giden", tutarlı ve örnek kişiliğiyle etkisi günümüze kadar süren büyük bir sanatçıdır. Türkçeyi aruza büyük bir ustalıkla uydurmuş, nazmı nesre yaklaştırmış, şiirin biçiminde ve söylenişinde yenilikler yapmıştır. Kimi şiirlerinde parnasizmin etkisi görülür.

Yapıtları: Rubab-ı Şikeste (Servet-i Fünun dönemi şiirleri); Haluk'un Defteri, Rubab'ın Cevabı, Tarih-i Kadim ve hece ölçüsüyle yazılmış öğretici çocuk şiirlerinden oluşan Şermin.

 

ÖRNEK 3

"Hasta Çocuk, Nesrin ve Balıkçılar, günlük hayat izlenimlerinden esinlenerek oluşturulmuş manzum hikâyelerdir. Bu manzumelerde Fikret'in yaptığı şey, konuşma diline yakın bir şiir dilini bulmak olmuştur. Ayrıca aruzla yazılmış dizelerin, öteden beri süregelen bağımsızlığını bozmuş ve manzumeyi dizelerden oluşan bir bütün halinden, basbayağı cümlelerden yapılmış bir yazı haline getirmiştir."

Bu paragrafta Tevfik Fikret'in hangi özelliğinden söz edilmemiştir?

ÇÖZÜM

Tevfik Fikret özellikle "manzum hikâye"lerinde nazmı nesre yaklaştırmıştır. Yine özellikle bu manzumelerinde toplumsal konulara eğilmiştir. Parçanın 3. cümlesinde değinildiği gibi "beyit bütünlüğünü kırması" da söz konusudur. Fikret,  aruzu Türkçeye ustalıkla uygulamıştır kuşkusuz. Ancak, bu ayrıntıya parçada yer verilmemiştir.

Yanıt: D

 

CENAP ŞAHABETTİN (1870-1934)

Servet-i Fünun edebiyatının ikinci önemli ozanıdır. Sembolist tarzda yazdığı şiirleriyle tanınmıştır. "Edebiyatta güzellikten başka gaye tanımam." görüşünü ve dilin sade- leşmesine karşı olan tutumunu yaşamının sonuna kadar sürdürmüştür.  Şiirlerinde yeni mecazlar ve duyulmamış semboller kullanmıştır.

Yapıtları: Şiirleri kitap halinde basılmamıştır. Hac Yolunda,  Avrupa Mektupları  (gezi notları);  Evrak-ı Eyyam (söyleşi); Nesr-i Harp, Nesr-i Sulh (makaleler); Tiryaki Sözleri (özdeyişler);Körebe (tiyatro)…

 

 

HALİT ZİYA UŞAKLIGİL (1866-1945)

Servet-i Fünun edebiyatının önemli öykücüsü ve romancısıdır. Modern romancılığımızın öncüsüdür. Realist romanın batılı ölçülere uygun ilk başarılı örneklerini o vermiştir. Yapıtlarında, alışılmışın dışında, Fransızca cümle yapısını andıran yeni bir sözdizimi görülür. Romanlarında, aydın kişilerle zengin çevrelerin yaşamını başarıyla yansıtan Halit Ziya, öykülerinde daha çok halktan sayılabilecek kişilerin (halayık, dadı, bahçıvan…) yaşamını işlemiştir.

Yapıtları: Nemide, Bir Ölünün Defteri, Ferdi ve Şürekâsı, Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu, Kırık Hayatlar (roman);  Bir  Yazın  Tarihi,  Solgun  Demet,  Bir  Hikâye-i Sevda, Aşka Dair, Kadın Pençesi (öykü); Kırk Yıl, Saray ve Ötesi, Bir Acı Hikâye (anı); Sanata Dair I-II-III (deneme);Mensur Şiirler, Mezardan Sesler (mensur şiir)…

 

 

 

ÖRNEK 4

Edebiyatımızda Realizm'in öncüsü olmuştur. Romanlarında aydın kişileri ve çevrelerini, hikâyelerinde ise halkın yaşayış ve âdetlerini anlatmaya çalışmıştır. Eserlerinde, alışılmış olandan ayrı bir sözdizimi vardır. Batılı roman ve hikâye tekniğine uygun, ilk başarılı örnekler onundur. Romanlarında, ruh çözümlemelerine çok önem vermiştir.

 

Bu özelliklerin tümüne birden sahip olan yazar, aşağıdakilerden hangisidir?

A)  Nazmı nesre yaklaştırmasından

B)  Şiirlerinde toplumsal konulara da değinmesinden

C) Beyit bütünlüğünü kırmasından

D) Aruzu, Türkçeye ustalıkla uygulamasından

E)  Şiirlerinde yaşanılan gerçekleri yansıtmasından

(1983 ÖYS)

 

A) Recaizade Mahmut Ekrem

B) Halit Ziya Uşaklıgil

C) Nabizade Nazım

D) Yakup Kadri Karaosmanoğlu

E) Halide Edip Adıvar

 (1985 ÖYS)

ÇÖZÜM

Yöneltme cümlesinden önce verilen bilgilerin tümü Halit Ziya Uşaklıgil'e aittir. Recaizade Mahmut Ekrem, edebiyatımızda realist çizgiye yaklaşan ilk romanı yazmışsa da edebiyatımızda realizmin asıl öncüsü ve roman tekniği bakımından ilk usta romancı Halit Ziya Uşaklıgil'dir.

Yanıt: B

 

MEHMET RAUF (1875-1931)

Halit Ziya'nın etkisinde kalmıştır. Edebiyatımızdaki ününü ilk ruh çözümlemesi romanı (psikolojik roman) kabul edilen Eylül romanı ile kazanmıştır. Öbür yapıtlarında aynı başarıyı elde edememiştir.Mensur şiir türünün ilk örneklerini vererek bu türün yayılıp tanınmasını sağlamıştır.

 

Yapıtları: Eylül, Ferdâ-yı Garam, Genç Kız Kalbi (roman); Siyah İnciler (mensur şiir); Pençe, Cidal, Sansar (tiyatro).

HÜSEYİN CAHİT YALÇIN (1874-1957)

Gözleme dayalı gerçekçi öykü ve romanları yanında gazeteciliği ile de tanınmış bir yazardır. 

 

Paylaş
Sitemizdeki Benzer İçerikler

Yorumlar

Bu Yazıya Toplam 0 Yorum Yapılmış

İsminiz

E-Posta Adresiniz

Şehir

Önceki yazıyı okuyun:
Servet-İ Fünun Hikâye ve Romanı

o    Roman, Türk edebiyatında yepyeni bir edebi tür diye karşılanmış, onun, eski ve manzum Doğu öykülerinin yerini aldığı fark edilmemiştir....

Kapat